Obyczajowość i moda romantyczna

Młodzi romantycy pozowali więc na Byronów i Werterów, marzyli o niezwykłych czynach i przygodach, o złożeniu życia dla ojczyzny, o pośmiertnej sławie.

Nad Niemnem
Rozmowa Witolda z Benedyktem
Obowiązkowy do matury fragment powieści Elizy Orzeszkowej ”Nad Niemnem” (pozytywizm), rozmowa Witolda z Benedyktem

Lalka
Lalka - krótkie opracowanie
Autor na początku chciał powieść zatytułować „Trzy pokolenia”. Wybrał tytuł „Lalka” odnoszący się do procesu o lalkę (baronowa Krzeszowska oskarżyła o kradzież lalki panią Stawską)

Pan Tadeusz
Czesław Miłosz o “Panu Tadeuszu”
Wbrew pozorom, a także wbrew świadomym zamiarom autora, “Pan Tadeusz” jest poematem na wskroś metafizycznym, to znaczy jego przedmiotem jest rzadko dostrzegany w codziennie nas otaczającej rzeczywistości ład istnienia jako obraz (czy odbicie w lustrze) czystego Bytu.

Pan Tadeusz
Dawność osądzona - o wadach szlachty
Z chorób, które trawiły dawną Rzeczpospolitą, dwie zwłaszcza, jednorodne zresztą, wskazał Mickiewicz wyraźnie w Panu Tadeuszu, jedną zaraz w tytule, drugą w samym rdzeniu akcji. Jedną z nich jest bezsilność prawa, drugą buta, rozpasanie indywidualizmu szlacheckiego. Jedno i drugie kulminuje w anarchizmie

Pan Tadeusz
Pan Tadeusz - krótkie opracowanie
Czas i miejsce akcji: lata 1811-1812 – po rozbiorach, gdy państwo polskie nie istnieje, Polacy oczekują na wyzwoliciela Napoleona, w 1812 Napoleon idzie na Moskwę (wraca pokonany, ale o tym w utworze nie ma ani słowa, to opisał Słowacki we własnych fragmentach „Pana Tadeusza”)

Pan Tadeusz
Inny Jacek Soplica
Większość uczniów ma Jacka Soplicy dość. Każą go kochać. Jacek jest „prawdziwym patriotą”, odpokutowuje grzechy młodości, odkupuje zło, które wyrządził, nawet Stolnik mu przebacza – umierając. Ale Jacek to morderca, sarmata, szaleniec i zdrajca!

Wierna rzeka
Wierna rzeka
”Wierna rzeka” to – jak można wyczytać w każdym leksykonie literatury – najpiękniejsza powieść o powstaniu styczniowym. Głównymi bohaterami są powstaniec – książę Józef Odrowąż oraz szlachcianka Salomea Brynicka. I o ile on jest typowym powstańcem, o tyle Salomea to kobieta z krwi i kości, cielesna i seksualna.

tematy wypracowań maturalnych
Obraz Justyny i jej związku z Zenonem
Analizując podane fragmenty powieści Zofii Nałkowskiej Granica, przedstaw obraz Justyny i jej związku z Zenonem w oczach różnych bohaterów powieści. W kontekście całej powieści wyjaśnij, jakie konsekwencje wynikają z zestawienia odmiennych spojrzeń na bohaterów i relacje między nimi.

Pan Tadeusz
Pani Telimena - charakterystyka
Telimena jest postacią wprowadzoną do „Pana Tadeusza” dla kontrastu z Zosią. Mickiewicz dodał jej postać, gdy wstępna wersja pierwszej księgi była już napisana. Z chęci skontrastowania jej z Zosią wynika wiele cech, jakie Telimena ma, a szczególnie pewna śmieszność, która jest rezultatem jej sposobu bycia i sposobu myślenia. Telimena nie jest też postacią całkiem na serio (ale o takie w „Panu Tadeuszu” trudno).

Pan Tadeusz
Pan Tadeusz - Robak wojskowy i cywilny
Przez parę dni oddawałem się rozpuście... Och, proszę się o mnie nie obawiać; rozpuście bardzo niewinnej: po prostu czytałem Pana Tadeusza — po francusku. Przekład Cazina jest podwójną transpozycją: z polskiego na francuskie i z wiersza na prozę. Tym samym poemat zmienia się poniekąd w powieść, czyta się tego Tadeusza jako powieść, poznaje się go, bodajże pierwszy raz w życiu, w logicznym porządku. Przede wszystkim stwierdzić muszę, że czytany w tej nowej postaci, prozą, jako powieść, wydał mi się Pan Tadeusz powieścią porywającą. Połknąłem go jednym tchem, przeskakując nawet (przyznaję się do tego) opisy przyrody.

Potop
Spowiedź Kmicica
Kmicic spowiada się ze swojego życia królowi Janowi Kazimierzowi. Jan Kazimierz wybacza mu i odpuszcza winy.

Granica
Zenon Ziembiewicz
Jest synem „wysadzonego z siodła” ziemianina, który obecnie pełni funkcję zarządcy majątku - Boleborzy. Jego ojciec nawiązuje liczne romanse ze służącymi, a matka przymyka na to oko. Zenon jest zbulwersowany i zdegustowany takim stanem rzeczy. Potępia rodziców. Potem sam nawiązuje romans z córką kucharki – Justyną Bogutówną.

tematy wypracowań maturalnych
Scharakteryzuj Rieux i Ramberta
Na podstawie podanych fragmentów Dżumy Alberta Camusa scharakteryzuj Rieux i Ramberta. Porównaj ich postawy i ważne dla nich wartości, wykorzystując znajomość utworu.

tematy wypracowań maturalnych
Obraz wsi w Przedwiośniu
Jaki obraz wsi polskiej z początku XX wieku przedstawił Stefan Żeromski w Przedwiośniu? Odpowiadając na to pytanie, zanalizuj i zinterpretuj podane fragmenty. Zwróć uwagę na tradycję literacką, do której nawiązuje autor, oraz jego stosunek do mieszkańców wsi.

tematy wypracowań maturalnych
Przedwiośnie jako powieść – dyskusja nad kształtem Polski.
Analizując dany fragment powieści, zwróć uwagę na prezentowane przez bohaterów racje. Wnioski z analizy wykorzystaj w pracy: Przedwiośnie jako powieść – dyskusja nad kształtem odrodzonej Polski.

Granica
Opis aborcji Justyny
Znów jej się to przypomniało, jak poszła do tej akuszerki na ulicę Mostową, zaraz parę domów od końca Świętojańskiej blisko dworca. Mieszkała w czerwonym ceglanym domu. Była tam kuchenka i pokój. Kuchnia była pierwsza i tam spała ona z mężem i trzema chłopcami, a w pokoju miała chore. Ale jak Justyna tam leżała, to żadnej drugiej chorej nie było. Matka tej kobiety gotowała im jeść i zamiatała pokój.

Pan Tadeusz
Pan Tadeusz - krótkie opracowanie
Czas i miejsce akcji: lata 1811-1812 – po rozbiorach, gdy państwo polskie nie istnieje, Polacy oczekują na wyzwoliciela Napoleona, w 1812 Napoleon idzie na Moskwę (wraca pokonany, ale o tym w utworze nie ma ani słowa, to opisał Słowacki we własnych fragmentach „Pana Tadeusza”)

tematy wypracowań maturalnych
Scharakteryzuj Rieux i Ramberta
Na podstawie podanych fragmentów Dżumy Alberta Camusa scharakteryzuj Rieux i Ramberta. Porównaj ich postawy i ważne dla nich wartości, wykorzystując znajomość utworu.

Zbrodnia i kara
Rodion Raskolnikow
Przystojny, atrakcyjny, ale odziany w łachmany. Student prawa, ale były. Chce dokonać wielkiego czynu, ale jego możliwości społeczne i finansowe są bardzo niewielkie, żyje w nędzy, w przygnębieniu, jego pokój to ohydna komórka przypominająca trumnę.

tematy wypracowań maturalnych
Porównaj obraz Zachodu - Kordian i Lalka
Romantyk i pozytywista (Juliusz Słowacki i Bolesław Prus) w kontekście ideałów swojej epoki oceniają cywilizację zachodnioeuropejską. Porównaj obraz Zachodu zawarty w poniższym fragmencie Lalki z tym, który znasz z Kordiana. Zwróć uwagę na znaczenie podróży po Europie w życiu bohaterów.

Zbrodnia i kara
Piotr Pietrowicz Łużyn
Łużyn - narzeczony Duni, człowiek zły, podstępny i despota

Potop
Potop - krótkie opracowanie
”Potop” pisany ku pokrzepieniu serc, kiedy Polska była pod zaborami, prezentuje tezę ”każdy może się zmienić, z każdej opresji można wyjść”, dlatego jest: psychologicznie niewiarygodny, prezentuje uproszczoną wizję świata, a za głównego bohatera ma Kmicica, który ma tyle żyć, ile bohater gry komputerowej.

tematy wypracowań maturalnych
Scharakteryzuj Wertera
Na podstawie analizy podanego fragmentu i znajomości całego utworu scharakteryzuj Wertera. Zwróć uwagę na rolę miłości i literatury w życiu bohatera oraz jego stosunek do natury.

tematy wypracowań maturalnych
Rozczarowania i nadzieje w ”Przedwiośniu”
Rozczarowania i nadzieje. Na podstawie analizy podanego fragmentu i wykorzystując kontekst całej powieści, przedstaw obraz rodzącej się niepodległej Polski ukazany w ”Przedwiośniu” Żeromskiego.

Pan Tadeusz
Pani Telimena - charakterystyka
Telimena jest postacią wprowadzoną do „Pana Tadeusza” dla kontrastu z Zosią. Mickiewicz dodał jej postać, gdy wstępna wersja pierwszej księgi była już napisana. Z chęci skontrastowania jej z Zosią wynika wiele cech, jakie Telimena ma, a szczególnie pewna śmieszność, która jest rezultatem jej sposobu bycia i sposobu myślenia. Telimena nie jest też postacią całkiem na serio (ale o takie w „Panu Tadeuszu” trudno).

Granica
Wątek romansu Justyny Bogutówny i Zenona Ziembiewicza
„Panicz”, bezmyślnie ulegając instynktom, zaciągnął do łóżka dziewczynę – dziewiętnastoletnią córkę kucharki. Ot tak, żeby rozproszyć nudę. Po prostu ją wykorzystał, a ona była na tyle naiwna, że myślała, że może coś z tego będzie. Ale nie było.

tematy wypracowań maturalnych
Symbolika ziarna - ”Dziady”
Jak symbolika ziarna z bajki opowiedzianej przez Żegotę objaśnia sens męczeństwa młodzieży polskiej? Analizując przytoczony fragment ”Dziadów” Adama Mickiewicza, zwróć uwagę na sytuację studentów i ich postawy.

Zbrodnia i kara
Sonia Marmieładow
Sonia - anioł zakochany w zbrodniarzu Raskolnikowie. W każdym widzi człowieka, każdego zrozumie i pocieszy. Zostaje prostytutką, aby finansowo pomóc rodzinie.

Granica
Wątki Granicy
Wątki ”Granicy” Zofii Nałkowskiej: Zenon i Elżbieta, Zenon i Justyna, Zenon i rodzice (Walerian i pani Żańcia), Elżbieta i matka, Cecylia Kolichowska i rodzina (mężowie, syn Karol, Elżbieta), Kariera Zenona Ziembiewicza, motyw kamienicy i mieszkańców, aborcja Justyny i jej szaleństwo, ksiądz Czerlon.

Lalka
Pani Meliton - mieszczanka
Swatka, za młodu przeszła twardą szkołę życia, straciła wszelkie złudzenia, pozbyła się naiwności i idealizmu. Długo nie wychodziła za mąż, była nielubianą i wyśmiewaną nauczycielką, nieszczęśliwą i upokarzaną kochanką, wreszcie bitą i poniżaną żoną. Po śmierci męża (pana Melitona, guwernera, alkoholika) po wypadku z psem ciężko zapadła na zdrowiu i pół roku spędziła w szpitalu. Wyszła stamtąd jako stara kobieta, o sobie samej mówiła: ”Zmądrzałam”. Zaczęła prowadzić nowe życie: ”Nie była już nauczycielką, ale rekomendowała nauczycielki; nie myślała o zamążpójściu, ale swatała młode pary; nikomu nie oddawała swego serca, ale we własnym mieszkaniu ułatwiała schadzki zakochanym. Że zaś każdy i za wszystko musiał jej płacić, więc miała trochę pieniędzy i z nich żyła”